ΘΕΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΥΡΙΖΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΙΔΕΙΑ

 
Α     ΥΠΕΡΑΣΠΙΣΗ ΚΑΙ ΔΙΕΥΡΥΝΣΗ ΤΟΥ ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΔΩΡΕΑΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ ΤΟΥ ΑΓΑΘΟΥ ΤΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ
 
Πιστεύουμε ότι η παιδεία αποτελεί καθολικό ανθρώπινο δικαίωμα και κοινωνικό αγαθό. Σύμφωνα με την αξιακή μας αυτή πεποίθηση είναι συνταγματική υποχρέωση της πολιτείας να παρέχει δημόσια, δωρεάν εκπαίδευση ισότιμη σε όσες /όσους  ζουν στη χώρα.
Απέναντι στη στρατηγική επιλογή  του νεοφιλελευθερισμού για την ιδιωτικοποίηση της εκπαίδευσης και της έρευνας  σε όλο το φάσμα της και  τη  μετατροπή τους  σε εμπόρευμα, αγωνιζόμαστε για την κατάργηση κάθε  ιδιωτικής και επιχειρηματικής  δραστηριότητας στη δημόσια παιδεία σε όλες τις βαθμίδες .Ποιό συγκεκριμένα αγωνιζόμαστε για την:    
•     Άμεση αύξηση της χρηματοδότησης της παιδείας και της έρευνας από τον κρατικό προϋπολογισμό τουλάχιστον στο μέσο ευρωπαϊκό όρο (5.25%  και το 2,2% αντίστοιχα του ΑΕΠ) με προοπτική την αύξηση αθροιστικά στο 9% με 10%.
•    Ουσιαστική αναβάθμιση του δημόσιου σχολείου, την κατάργηση όλων των μορφών «απασχολήσιμων» εκπαιδευτικών σε όλες τις βαθμίδες, την  κάλυψη των κενών θέσεων με μόνιμους εκπαιδευτικούς,  την  αναβάθμιση των υλικοτεχνικών υποδομών με δημόσιες επενδύσεις. Για να δοθεί τέλος στο καθεστώς της  διπλοβάρδιας  και τα σχολεία αποθήκες μαθητών.
•    Κατάργηση σε όλες τις βαθμίδες εκπαίδευσης και στα Ερευνητικά Κέντρα    όλου του νομοθετικού πλέγματος ΠΑΣΟΚ & Ν.Δ. που ιδιωτικοποιεί, εμπορευματοποιεί, το Δημόσιο Αγαθό της Παιδείας και Έρευνας και υποβαθμίζει τους λειτουργούς του.
•    Δημόσια δωρεάν μεταλυκειακή επαγγελματική εκπαίδευση, με σταδιακή απορρόφηση κάθε είδους ιδιωτικού ΙΕΚ, ΚΕΣ κ.λπ., η οποία θα οδηγεί σε πτυχία με επαγγελματικά δικαιώματα.
•    Η ιδιωτική εκπαίδευση και τα φαινόμενα παραπαιδείας αποτελούν παθογένεια του εκπαιδευτικού συστήματος, η οποία πρέπει  να γίνει περιττή μέσα από την ουσιαστική αναβάθμιση του Δημόσιου Σχολείου. Όλα τα πτυχία –γλώσσες, πληροφορική, μουσική– και όλη η μάθηση να γίνονται  μέσα στο σχολείο χωρίς παραπομπή της στο σπίτι.
•    Υπεράσπιση του Α 16 του Συντάγματος. Απαιτούμε να αποσυρθεί ο νόμος για τα Κολέγια/Εργαστήρια Ελευθέρων Σπουδών και να απορροφηθούν οι σπουδαστές τους από το δημόσιο εκπαιδευτικό σύστημα. Να καταργηθεί νομοθετικά κάθε δυνατότητα εμπορικής συμφωνίας αγοράς και πώλησης Ξένων Πτυχίων (δικαιόχρησης).  Είναι ο μόνος τρόπος υπέρβασης της κοινοτικής οδηγίας 36/2005 και της απόφασης (23/10/08) του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου. Και να απορροφηθούν οι σπουδαστές τους από το δημόσιο εκπαιδευτικό σύστημα.
•    Ριζική αναβάθμιση των Πανεπιστημίων και των ΑΤΕΙ. Τα πανεπιστήμια και τα ΑΤΕΙ πρέπει να παραμείνουν αυτοδιοικούμενοι δημόσιοι οργανισμοί, ΝΠΔΔ, με ακαδημαϊκή αυτοτέλεια και δημοκρατική συλλογική λειτουργία, που θα χορηγούν πτυχία ισοδύναμα με επαγγελματικά δικαιώματα. Κατάργηση του νόμου πλαίσιου της κυβέρνησης, καθώς και των νόμων για τα μεταπτυχιακά και την έρευνα.   Τα ΑΕΙ και τα ΑΤΕΙ οφείλουν να αρνηθούν με τον πιο κατηγορηματικό τρόπο να πιστοποιηθούν κατά τα πρότυπα της Μπολόνιας και της Λισσαβόνας,  που υπαγόρευσαν οι αγοραίες επιλογές του ΠΟΕ και της Διεθνούς Τράπεζας και επιχειρεί  να εφαρμόσει σε παγκόσμια κλίμακα ο ΟΟΣΑ. Συνεργαζόμαστε και συντονιζόμαστε με τα κινήματα αντίστασης στη νεοφιλελεύθερη αναδιάρθρωση της πανεπιστημιακής παιδείας και της έρευνας και στις άλλες ευρωπαϊκές χώρες.
•    Ένταξη όλων των Ερευνητικών Κέντρων στο Υπουργείο Παιδείας  σε λειτουργική σχέση  με τα αντίστοιχα Τμήματα των ΑΕΙ. Διαμόρφωση των ερευνητικών προγραμμάτων τους, με κριτήρια που απορρέουν από τις προτεραιότητες της επιστήμης και τις ανάγκες της κοινωνίας και των εργαζομένων, και όχι από τις απαιτήσεις της κερδοφορίας του κεφαλαίου.
•    Υπεράσπιση και διεύρυνση του ασύλου και των ακαδημαϊκών/συνδικαλιστικών ελευθεριών στα Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα.

Β. ΕΡΓΑΣΙΑΚΗ ΑΞΙΟΠΡΕΠΕΙΑ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ

 Θέλουμε εργασιακή εξασφάλιση, παιδαγωγική και ερευνητική ελευθερία και επιστημονική επάρκεια των εκπαιδευτικών όλων των βαθμίδων. Οι εκπαιδευτικοί πρέπει να ζουν με αξιοπρέπεια από το μισθό τους.  Με τα μέτρα που προτείνουμε αποσκοπούμε άμεσα στην αναβάθμιση της παιδείας συνολικά, παρέχοντας, εκτός των άλλων, και τα κατάλληλα πρότυπα στους/στις  εκπαιδευόμενου/ες.
 Η επιδείνωση σε όλο το φάσμα των εργασιακών σχέσεων και στο ασφαλιστικό, η μισθολογική υποβάθμιση και ιδιαίτερα η ελαστικοποίηση  με την επέκταση του θεσμού της ωρομισθίας καθιστούν τους/τις εκπαιδευτικούς και ερευνητές/τριες ένα φτηνό, εκμεταλλεύσιμο και ιδεολογικά υποταγμένο εργατικό δυναμικό.  Αγωνιζόμαστε για την κατάργηση, λοιπόν, όλου του νομοθετικού και θεσμικού πλαισίου του νεοφιλελεύθερου δικομματισμού, που  διαιωνίζει αυτό το απαράδεκτο σημερινό καθεστώς! Πιο συγκεκριμένα αγωνιζόμαστε για την :
•    Οικονομική αναβάθμιση των εκπαιδευτικών τουλάχιστον στον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
•    Κατάργηση του θεσμού της ωρομισθίας σε όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης και της έρευνας και την άμεση μονιμοποίηση όλων των εκπαιδευτικών της ελαστικής εργασίας και της ανασφάλειας. Κάλυψη όλων των κενών με μόνιμους εκπαιδευτικούς λειτουργούς, με σταθερή εργασιακή σχέση πλήρους και αποκλειστικής απασχόλησης.
•    Άμεση κάλυψη των χιλιάδων κενών θέσεων σε όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης με αποκλειστικό προαπαιτούμενο το πτυχίο, που θα ισοδυναμεί με επαγγελματικό δικαίωμα.
•    Μέχρι την οριστική κατάργηση της ιδιωτικής εκπαίδευσης, θεωρούμε απαραίτητες τις ισότιμες προϋποθέσεις λειτουργίας των ιδιωτικών με τα δημόσια σχολεία και την κατοχύρωση των επαγγελματικών δικαιωμάτων των ιδιωτικών εκπαιδευτικών.
•    Δημοκρατία στο σχολείο με κύτταρο τους συλλόγους διδασκόντων/ουσών, τα μαθητικά συμβούλια και τη σχολική κοινότητα. Θεσμοθέτηση μιας νέας διοικητικής δομής και στις τρεις εκπαιδευτικές βαθμίδες στη βάση της αιρετότητας και της ανακλητότητας, που θα  διασφαλίζει την παιδαγωγική ευθύνη και ελευθερία του διδάσκοντα, αλλά και την ενεργό συμμετοχή του διδασκόμενου. Κατάργηση όλου του θεσμικού πλαισίου και της διοικητικής δομής που ευνοεί την «ημετεροκρατία», τα πελατειακά συστήματα και τη χειραγώγηση των εκπαιδευτικών. Απαιτούμε αντίστοιχες διαδικασίες και για τους/τις  εργαζόμενους/ες στα Ερευνητικά Κέντρα. Όχι στην αξιολόγηση – χειραγώγηση.
•    Διαρκή επιμόρφωση, μετεκπαίδευση και αναβάθμιση των εκπαιδευτικών όλων των βαθμίδων  σύμφωνα με τις προτάσεις των εκπαιδευτικών ομοσπονδιών και σε συνεργασία με τα  Ιδρύματα Ανώτατης Εκπαίδευσης
•    Εργασιακή και οικονομική αναβάθμιση του διοικητικού προσωπικού και ενίσχυση του μηχανισμού και των υποστηρικτικών υπηρεσιών όλων των εκπαιδευτικών ιδρυμάτων με δαπάνη αποκλειστικά του δημόσιου προϋπολογισμού. 

Γ. ΜΙΑ ΠΑΙΔΕΙΑ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΗ ΧΩΡΙΣ ΑΝΙΣΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΑΠΟΚΛΕΙΣΜΟΥΣ
 
Επιδιώκουμε και αγωνιζόμαστε για ένα δημοκρατικό εκπαιδευτικό σύστημα απαλλαγμένο από τα δεινά του αποκλεισμού και των κοινωνικών διακρίσεων, των ανισοτήτων και του ρατσισμού. Στοχεύουμε σε μια παιδεία που θα καταργεί τη διάκριση ανάμεσα σε χειρώνακτες και πνευματικά εργαζόμενους/ες . Οραματιζόμαστε μια παιδεία που δε θα είναι δέσμια των απαιτήσεων της κερδοφορίας του κεφαλαίου, αλλά θα ικανοποιεί τις ανάγκες των εργαζομένων.
    Απορρίπτουμε και αντιπαλεύουμε τις νεοφιλελεύθερες πολιτικές της ΝΔ και του ΠΑΣΟΚ, που μετατρέπουν τα πιο αδύναμα κοινωνικά στρώματα σε «απασχολήσιμους» εργαζόμενους χαμηλής ειδίκευσης, ευέλικτους και εκμεταλλεύσιμους με όρους που καθορίζει το κεφάλαιο. Αγωνιζόμαστε για τη:
•    Νομοθετική καθιέρωση της υποχρεωτικής, δίχρονης προσχολικής αγωγής και της ενιαίας, δωδεκάχρονης εκπαίδευσης. Στόχος μας είναι ένας ενιαίος τύπος Λυκείου Θεωρίας και Πράξης με ένταξη σε αυτό και παράλληλη αναβάθμιση της τεχνικής και επαγγελματικής εκπαίδευσης, στο πλαίσιο του οποίου θα παρέχεται και η τεχνολογική διάσταση της γενικής μόρφωσης. Απαιτούμε δημόσια  μεταλυκειακή επαγγελματική εκπαίδευση υψηλής στάθμης, που θα οδηγεί σε πτυχία ισοδύναμα με επαγγελματικά δικαιώματα.
•    Ελεύθερη πρόσβαση στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση των αποφοίτων του Ενιαίου Λυκείου. Στόχος μας η άμεση αποσύνδεση του Λυκείου από το σύστημα πρόσβασης και κατοχύρωση της αυτοτέλειάς του, και μέχρι τότε η κατάργηση της βάσης του 10.
•    Προάσπιση του δικαιώματος κάθε ανθρώπου που ζει σ’ αυτή τη χώρα, σ’ όλη του τη ζωή, να μπορεί να απολαμβάνει το δημόσιο αγαθό της  Παιδείας Δωρεάν. Είμαστε εναντίον της νεοφιλελεύθερης εκδοχής της διά βίου εκπαίδευσης, που ισοδυναμεί με διά βίου απασχολησιμότητα . Απαιτούμε ένα νέο νομοθετικό και θεσμικό πλαίσιο απαλλαγμένο από τέτοιου είδους στοχεύσεις
•    Δημιουργία/στήριξη σχολείων για ενήλικες και εργαζόμενους, με προγράμματα προσαρμοσμένα στις αντικειμενικές βιοτικές τους συνθήκες (απογευματινά, νυχτερινά, κυριακάτικα, με επέκταση του συνολικού χρόνου σπουδών),
•    Ισότιμη ένταξη  στα συνήθη σχολεία των ατόμων με ειδικές ανάγκες ή  αναπηρίες με βάση το «όλοι διαφορετικοί, όλοι ίσοι!», και εξασφάλιση όλων των προϋποθέσεων γι’ αυτό. Απαιτούμε κατάργηση, κατά συνέπεια, του νομοθετικού πλαισίου των κυβερνήσεων της ΝΔ και του ΠΑΣΟΚ, που θεσμοθετεί τον σύγχρονο «Καιάδα» της ειδικής αγωγής,
•    Ενίσχυση των εκπαιδευτικών λειτουργιών για τους μαθητές/τριες διαφορετικών πολιτισμικών, γλωσσικών καταγωγών, με σεβασμό στις  προσωπικές και συλλογικές τους ιδιαιτερότητες, καθώς και τη δημιουργία των αναγκαίων προϋποθέσεων για την εκμάθηση και της δικής τους πολιτισμικής, εθνικής και γλωσσικής κληρονομιάς. Απαιτούμε ενιαία δημόσια εκπαίδευση στη βάση της διαπολιτισμικότητας.
•    Καθιέρωση ενός ανεξίθρησκου σχολείου, απαλλαγμένου από τη μισαλλοδοξία και τη δογματική μονομέρεια. Αγωνιζόμαστε για το διαχωρισμό της Εκκλησίας από την εκπαίδευση, με κατάργηση του θρησκευτικού όρκου των εκπαιδευτικών κατά την ανάληψη των καθηκόντων τους, της πρωινής σχολικής προσευχής και  του εκκλησιασμού. Την αντικατάσταση του μαθήματος των Θρησκευτικών από μία επιστημονική, κοινωνιολογική και πολιτισμική προσέγγιση του φαινόμενου της θρησκείας. Την κατάργηση όλων των δημόσιων εκκλησιαστικών σχολείων και ένταξη των εκπαιδευτικών και μαθητών τους στο ενιαίο δημόσιο εκπαιδευτικό σύστημα.
•    Εισαγωγή μέτρων στήριξης και προγραμμάτων αντισταθμιστικής εκπαίδευσης για την εξάλειψη της μαθητικής διαρροής από την υποχρεωτική, δημόσια και δωρεάν εκπαίδευση και Ζωνών Εκπαιδευτικής Προτεραιότητας για τη στήριξη των σχολείων  τόσο των αστικών κέντρων όσο και της περιφέρειας.

Δ. ΠΑΙΔΕΙΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΟΜΕΝΩΝ ΚΑΙ ΟΧΙ ΤΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ
Πάνω απ’ όλα η παιδεία πρέπει ν’ ανταποκρίνεται στις ανάγκες των εκπαιδευόμενων. Θέλουμε μια εκπαίδευση που δεν θα μετατρέπει  τους μαθητές/τριες σε παθητικούς αποδέκτες των «καταθέσεων» του δασκάλου, αλλά θα τους μεταμορφώνει σε ενεργούς/ες  συνοδοιπόρους στο ταξίδι της γνώσης.  Αγωνιζόμαστε για μια παιδεία που  θα καθιστά τους μαθητές/-τριες δρώντα υποκείμενα, ικανά να διαμορφώνουν το ρου της ιστορίας. Στο δικό μας κοινωνικό όραμα δεν υπάρχουν αφέντες και δούλοι. Μια τέτοια παιδεία μπορεί να ανθίσει μόνο σε μια σοσιαλιστική κοινωνία με ανθρώπινο πρόσωπο.
    Η δική μας αντίληψη για την παιδεία αντιμάχεται τη σύγχρονη μυθολογία του νεοφιλελευθερισμού: αξιοκρατία, ανταγωνιστικότητα, κατανάλωση, επιχειρηματικότητα, αξιολόγηση, ανέλιξη. Αντιμάχεται την εκπαίδευση της αμάθειας και της υποταγής!
•    Όχι στον καθορισμό των προγραμμάτων σπουδών από τις ανάγκες της αγοράς. Αναμόρφωση τους σε όλες τις βαθμίδες, με στόχο μια παιδεία που θα στηρίζεται στην καλλιέργεια της κριτικής σκέψης και όχι της στείρας και ξεπερασμένης αποστήθισης, της δημιουργικότητας έναντι της παθητικής υποταγής, της ικανότητας αισθητικής απόλαυσης και της επιστημονικής γνώσης, και της ολόπλευρης ανάπτυξης, πολιτιστικής και κοινωνικής. Πλήρης και ισότιμη ένταξη της καλλιτεχνικής και μουσικής παιδείας, καθώς και όλων των σχετικών πιστοποιήσεων, στη δημόσια και δωρεάν εκπαίδευση.
•     Ένταξη σε όλες τις βαθμίδες προγραμμάτων σχετικών με την ισότητα και τον αλληλοσεβασμό των φύλων, τη σεξουαλική αγωγή και την ευαισθητοποίηση σε ζητήματα όπως η βία κατά των γυναικών και των παιδιών.
•    Ουσιαστική συμμετοχή των εκπαιδευτικών στη διαμόρφωση των προγραμμάτων σπουδών. Με δημόσιο έλεγχο και διαφάνεια στις διαδικασίες ανάθεσης συγγραφής και διακίνησης των σχολικών συγγραμμάτων, αποκλειστικά μέσα από τον ΟΕΔΒ.
•    Όχι στον κατακερματισμό της γνώσης και την απαξίωση των σπουδών που αποσκοπεί σε ελαστικούς/ες  εργαζόμενους/ες  χωρίς δικαιώματα. Απαιτούμε  ενιαία ανώτατη εκπαίδευση με πλήρη επαγγελματικά δικαιώματα στο πτυχίο.
•    Κατάργηση του αντιπαιδαγωγικού–εξεταστικοκεντρικού συστήματος.  Είμαστε αντίθετοι στην ανούσια εντατικοποίηση των εκπαιδευτικών προγραμμάτων από όπου  συνεπάγεται η εξόντωση των μαθητών αλλά και των οικογενειών τους.
•    Κατάργηση των μαθητικών παρελάσεων και του μιλιταριστικού πνεύματος και βέβαια ούτε σκέψη για στράτευση στα 18!
•    Απαιτούμε ριζική αναδιοργάνωση της σχολικής ζωής με τρόπο που θα κατοχυρώνει τον ενεργό και ουσιαστικό ρόλο των εκπαιδευομένων σε όλους τους τομείς της σχολικής ζωής
•    Ουσιαστική φοιτητική και μαθητική μέριμνα, όχι ως ελεημοσύνη, αλλά στη βάση της κατοχύρωσης της ισότιμης πρόσβασης για όλες και όλους στο αναφαίρετο δημόσιο αγαθό της Παιδείας
ΘΕΜΑΤΙΚΗ     ΠΑΙΔΕΙΑΣ        ΣΥΡΙΖΑ