Οι θέσεις του ΣΥΡΙΖΑ για το τραπεζικό και το χρηματοπιστωτικό σύστημα

Εισαγωγή

Ο ΣΥΡΙΖΑ προτείνει και παλεύει για συνδυασμένες εναλλακτικές ριζοσπαστικές προοδευτικές πολιτικές, οι οποίες ταυτόχρονα θα αμφισβητούν το καθεστώς Κοινοτικής Επιτήρησης και τον ρόλο της ΕΚΤ, θα αξιοποιούν το έλλειμμα για καθαρά παραγωγικούς, επενδυτικούς, κοινωνικούς και οικολογικούς στόχους ανασυγκρότησης της χώρας, θα στηρίζουν τα λαϊκά εισοδήματα και την αναδιανομή του πλούτου, θα αναβαθμίζουν τις δημόσιες επενδύσεις, θα ανασυγκροτούν το κράτος και θα προωθούν τον δημόσιο έλεγχο στους πλέον κρίσιμους και στρατηγικούς τομείς της οικονομίας. 

Τις θέσεις του ΣΥΡΙΖΑ παρουσίασαν oι Παν.Λαφαζάνης, υπεύθυνος Οικονομικής και Κοινωνικής Πολιτικής του ΣΥΝ, υποψήφιος Β΄Πειραιά ΣΥΡΙΖΑ και ο Πετράκος Θανάσης, υποψήφιος βουλευτής ΣΥΡΙΖΑ Μεσσηνίας.Συντονιστής: Μωρακέας Σπύρος, επικεφαλής εκλογικής Επιτροπής ΣΥΡΙΖΑ Μεσσηνίας. 
 

Μια νέα χρηματοπιστωτική πολιτική, πέρα από τις επιλογές της ΝΔ και του ΠΑΣΟΚ

Ο ΠΑΝ. ΛΑΦΑΖΑΝΗΣ στην εισήγησή του τόνισε: 

“Όλα τα θεμελιώδη  οικονομικά δεδομένα της χώρας από τις εξαγωγές και την βιομηχανική παραγωγή, ως την οικοδομή τον τουρισμό και την λαϊκή κατανάλωση ακολουθούν μια πορεία συρρίκνωσης έως ελεύθερης πτώσης και κατάρρευσης.  

Η πρόβλεψη του  επικεφαλής της ΕΣΥΕ για επιβράδυνση ως 1% της οικονομίας για το 2009 προκαλεί βαθύτατη ανησυχία για το οικονομικό μέλλον της χώρας με δεδομένες τις αδιέξοδες νεοφιλελεύθερες, ακραία αντικοινωνικές πολιτικές της ΝΔ αλλά και τις νεφελώδεις, αντιφατικές, εξίσου αναποτελεσματικές και στην ουσία νεοφιλελεύθερες και αντεργατικές εξαγγελίες της ηγεσίας του ΠΑΣΟΚ.  

Αν σε μια  χρονιά που το έλλειμμα θα εκτιναχθεί στο πρωτοφανές ποσοστό του  8% του ΑΕΠ, όπως εμμέσως, πλην σαφώς, ομολόγησε ο κ. Γ. Παπαθανασίου, έχουμε αρνητική ανάπτυξη ως 1%, μπορούμε να αντιληφθούμε το έντονα διαρθρωτικό χαρακτήρα, το μέγεθος και την ταχύτητα του κατήφορου, στον οποίο κατρακυλάει η ελληνική οικονομία.  

Ζούμε την  παταγώδη χρεωκοπία του πελατειακού κομματικοκεντρικού νεοφιλελεύθερου οικονομικού μοντέλου που ακολούθησαν επί μια 20ετία ΠΑΣΟΚ και ΝΔ. Όπως ζούμε την πλήρη αποτυχία μιας πολιτικής που εδώ και χρόνια και ειδικά μέσα στην κρίση, προσφέρει έναν πακτωλό δεκάδων δις στο μεγάλο κεφάλαιο στο όνομα μιας θετικής διεξόδου για την ελληνική οικονομία. Αυτές οι πολιτικές που εφάρμοσε η ΝΔ και στην ουσία επιδιώκει να συνεχίσει το ΠΑΣΟΚ επιδείνωσαν τα προβλήματα και θα επιδεινώσουν στο μέλλον τις υφεσιακές προοπτικές.  

Οι επιλογές της ΝΔ και του ΠΑΣΟΚ για μείωση, στο πλαίσιο του νεοαποικιακού καθεστώτος της Κοινοτικής Επιτήρησης, του ελλείμματος του Προϋπολογισμού κάτω από το 3%, στη βάση ενός διετούς ή τριετούς αντίστοιχα προγράμματος σταθερότητας,  σημαίνει εξοικονόμηση στα επόμενα 2 ή 3 χρόνια τεράστιων ποσών της τάξης των 15-17 δις ευρώ. Αυτό συνεπάγεται ότι είτε με κυβέρνηση ΠΑΣΟΚ είτε –πράγμα μάλλον απίθανο- με κυβέρνηση της ΝΔ, θα εφαρμοστούν πολιτικές άγριας χωρίς έλεος, λιτότητας, οι οποίες πέραν των εφιαλτικών κοινωνικών επιπτώσεών τους θα επιδεινώσουν στο έπακρο την ύφεσης την οικονομία και θα την καταστήσουν μακροχρόνια. 

Ποιους  κοροϊδεύει, λοιπόν, ο κ. Γ. Παπανδρέου όταν με αξιοθαύμαστη δημαγωγία μιλάει αορίστως για φιλολαϊκές πολιτικές και ταυτόχρονα πειθάρχηση στις συνταγές του Συμφώνου Σταθερότητας της ΕΕ;  

Ο ΣΥΡΙΖΑ θεωρεί ότι πρέπει να εφαρμοστούν συνδυασμένες εναλλακτικές ριζοσπαστικές προοδευτικές πολιτικές, οι οποίες ταυτόχρονα θα αμφισβητούν το καθεστώς Κοινοτικής Επιτήρησης και τον ρόλο της ΕΚΤ, θα αξιοποιούν το έλλειμμα για καθαρά παραγωγικούς, επενδυτικούς, κοινωνικούς και οικολογικούς στόχους ανασυγκρότησης της χώρας, θα στηρίζουν τα λαϊκά εισοδήματα και την αναδιανομή του πλούτου, θα αναβαθμίζουν τις δημόσιες επενδύσεις, θα ανασυγκροτούν το κράτος και θα προωθούν τον δημόσιο έλεγχο στους πλέον κρίσιμους και στρατηγικούς τομείς της οικονομίας.  

Στην καρδιά μιας τέτοιας ριζοσπαστικής προοδευτικής πολιτικής, που προτείνει ο ΣΥΡΙΖΑ βρίσκεται μια νέα χρηματοπιστωτική πολιτική, πέρα από τις επιλογές της ΝΔ και του ΠΑΣΟΚ. 

ΝΔ  και ΠΑΣΟΚ θεμελίωσαν την τελευταία 20ετία ένα οικονομικό μοντέλο πλήρους ασυδοσίας των τραπεζών. Στήριξαν τα τραπεζικά υπερκέρδη, τα οποία συνεχίζονται μέσα στην κρίση, ενώ από κοινού υποστήριξαν το πακέτο των 28 δις προς τις τράπεζες, με μόνη διαφορά ότι το ΠΑΣΟΚ έθετε όρους χρηματοδότησης της οικονομίας, πράγμα αδύνατον στο πλαίσιο του ιδιωτικού καρτέλ των τραπεζών και της «απελευθερωμένης» χρηματοπιστωτικής αγοράς.

Βασικά μέτρα για μία  νέα προοδευτική χρηματοπιστωτική πολιτική

Στο πλαίσιο  μιας νέας προοδευτικής χρηματοπιστωτικής  πολιτικής ο ΣΥΡΙΖΑ υπερασπίζεται  τις παρακάτω βασικές επιλογές: 

1. Διεκδικούμε τον  πολιτικό έλεγχο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) και τον ριζικό επαναπροσανατολισμό της νομισματικής πολιτικής ώστε αυτή να έχει ως προτεραιότητα στόχους ανάπτυξης και πλήρους απασχόλησης.
2. Διεκδικούμε τη χρηματοδότηση των κρατών μελών, ιδιαίτερα όσον έχουν μεγάλο spread στις συνθήκες κρίσης, απευθείας από την ΕΚΤ με προνομιακό επιτόκιο ανάλογο με εκείνο που χρηματοδοτεί και τις εμπορικές τράπεζες και το οποίο σήμερα κινείται στο 1%.
3. Προωθούμε μια στρατηγική δημοσίου ελέγχου του χρηματοπιστωτικού συστήματος. Στόχος αυτής της στρατηγικής είναι να αναλάβουν οι Τράπεζες ένα νέο ρόλο, ριζικά διαφορετικό από το σημερινό, αποκλειστικά αναπτυξιακό και κοινωνικό, ενταγμένο σε ένα δημόσιο σχεδιασμό για μια σύγχρονη, παραγωγική, κοινωνική και οικολογική ανασυγκρότηση της χώρας. Αυτό σημαίνει, ότι οι Τράπεζες θα εφαρμόσουν μια νέα χρηματοπιστωτική πολιτική με ικανοποιητικές αποδόσεις στις λαϊκές καταθέσεις και με στοχευμένη χαμηλότοκη δανειοδότηση της οικονομίας και των πολιτών, πρώτα απ όλα των πολύ μικρών επιχειρήσεων, των αγροτών και των οικονομικά ασθενέστερων στρωμάτων της κοινωνίας μας.
4. Πρώτο βήμα αυτής της στρατηγικής οφείλει να είναι ο πλήρης δημόσιος έλεγχος της Εθνικής Τράπεζας, της Αγροτικής Τράπεζας και του Ταχυδρομικού Ταμιευτηρίου, το οποίο συγχωνεύεται με τα ΕΛΤΑ. Οι τρεις αυτές Τράπεζες, μαζί με το Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων μπορούν να αποτελέσουν ένα πρώτο ισχυρό δημόσιο δίκτυο χρηματοπιστωτικής παρέμβασης με διακριτούς ρόλους που θα αφορούν τη χρηματοδότηση της ανάπτυξης, της αγροτικής παραγωγής και των αγροτών, τη στήριξη της περιφέρειας, την προστασία των λαϊκών αποταμιεύσεων και την κάλυψη των χρηματοδοτικών αναγκών των εργαζομένων στο Δημόσιο.
5. Αλλάζουμε το ρόλο και τον προσανατολισμό του Ταμείου Εγγυοδοσίας Μικρών και Πολύ Μικρών Επιχειρήσεων (ΤΕΜΠΜΕ), έτσι ώστε να υποβοηθά πρώτα απ’ όλα και κυρίως τις πολύ μικρές επιχειρήσεις και ιδιαίτερα αυτές που έχουν προβλήματα επιβίωσης. Προωθούμε με πυρήνα το ΤΕΜΠΜΕ μια δημόσια Τράπεζα ειδικού σκοπού, που θα έχει ως βασικό προσανατολισμό τη χρηματοπιστωτική στήριξη των μικρών, ιδιαίτερα των πολύ μικρών επιχειρήσεων.
6. Αναμορφώνεται και αναπροσανατολίζεται ο ρόλος του Οργανισμού Εργατικής Κατοικίας (ΟΕΚ), έτσι ώστε να καλύπτει πλήρως τις στεγαστικές ανάγκες των ασθενέστερων λαϊκών στρωμάτων και πρώτα απ’ όλα των νέων ζευγαριών. Με επίκεντρο τον ΟΕΚ, συγκροτούμε μια δημόσια Στεγαστική Τράπεζα, που θα έχει ως κεντρικό ρόλο την ικανοποίηση των στεγαστικών αναγκών των πλατιών λαϊκών στρωμάτων.
7. Καταργείται άμεσα η ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ Α.Ε. η οποία ως διατραπεζικό όργανο εξωθεί, με τον πλέον ανάλγητο τρόπο, στην οικονομική καταστροφή, αδιακρίτως,  δικαίους και αδίκους, αφαιρώντας το δικαίωμα της δεύτερης ευκαιρίας και λειτουργώντας αντιαναπτυξιακά, σε όφελος της συγκέντρωσης οικονομικών δραστηριοτήτων και της τραπεζικής απληστίας. Η καταργούμενη ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ Α.Ε.  αντικαθίσταται από μια δημόσια υπηρεσία, η οποία λειτουργεί με νέους, αποκλειστικά αναπτυξιακούς και κοινωνικούς όρους και με δικαστικό και κοινωνικό έλεγχο.
8. Απαγορεύεται, πλήρως και γενικά, η λειτουργία εισπρακτικών εταιρειών, στις οποίες οι τράπεζες αλλά και άλλοι δημόσιοι φορείς ή εταιρείες, αναθέτουν την είσπραξη δανείων ή οφειλών, πράγμα που έχει οδυνηρές κοινωνικές αλλά και οικονομικές συνέπειες.
9. Απαγορεύεται η ύπαρξη οποιασδήποτε μορφής τραπεζικής επιτοκιακής χρέωσης που θα υπερβαίνει το εκάστοτε εξωτραπεζικό επιτόκιο (περίπου 10%). Είναι αδιανόητο και τοκογλυφικό τα επιτόκια των πιστωτικών καρτών να φθάνουν έως 20%!
10. Καταργείται το αναχρονιστικό μέτρο του ανατοκισμού (πανωτόκια). Τίθεται άμεσα, για όλους τους δανειολήπτες, ως ανώτατο όριο για το τελικό ύψος των απαιτήσεων των Τραπεζών το διπλάσιο του αρχικού κεφαλαίου του δανείου, όπως ισχύει στους αγρότες.
11. Άμεσες νομοθετικές ρυθμίσεις για την κατάργηση όλων των χρεώσεων και επιβαρύνσεων που επιβάλλουν οι Τράπεζες στους συναλλασσόμενους και οι οποίες έχουν κριθεί ως παράνομες και καταχρηστικές από τα δικαστήρια.

Ειδικά, πρέπει να καταργηθούν στις συμβάσεις δανείων  οι πολύπλοκοι όροι, τα «ψιλά γράμματα» και οι οποιεσδήποτε επιβαρύνσεις πέραν του επιτοκίου.

Ο δανειολήπτης οφείλει να γνωρίζει και να δεσμεύεται μόνο από ένα απλό και εύληπτο επιτόκιο χωρίς καμία άλλη χρέωση και πολύπλοκους όρους.

12. Αναστέλλονται, όσο διαρκεί η κρίση, οι πλειστηριασμοί και οι κατασχέσεις μέχρις ορισμένου αντικειμενικού ύψους περιουσιακών στοιχείων.
13. Καταργείται ο πλειστηριασμός και η κατάσχεση πρώτης κύριας κατοικίας, μέχρι ορισμένου ύψους αντικειμενικής αξίας.
14. Άμεση κατάργηση του αυθαίρετου ετήσιου τέλους του 6%0 ή 12%0 που επιβάλει η κυβέρνηση με τον αναχρονιστικό νόμο 128/75 σε όλα τα δάνεια και τα υπόλοιπα δανείων.
15. Θεσμοθέτηση της δυνατότητας στο δανειολήπτη να προεξοφλεί το υπόλοιπο του δανείου χωρίς ποινές και επιβαρύνσεις.
16. Λήψη έκτακτων μέτρων μέσα στην κρίση προς τις πιο αδύνατες και ευάλωτες κατηγορίες των δανειοληπτών για επιμήκυνση του χρόνου αποπληρωμής των δανείων και μείωση της ελάχιστης μηνιαίας δόσης καταβολής, χωρίς συνολική επιβάρυνση του δανειολήπτη όσον αφορά το ύψος των τόκων.
17. Πάγωμα για ένα, τουλάχιστον, χρόνο των δανειακών υποχρεώσεων για τις πολύ μικρές επιχειρήσεις που αποδεδειγμένα αντιμετωπίζουν προβλήματα επιβίωσης, χωρίς καμία επιβάρυνση των συνολικών τους υποχρεώσεων.

Επιπτώσεις των πολιτικών ΝΔ-ΠΑΣΟΚ

 Ο ΘΑΝΑΣΗΣ ΠΕΤΡΑΚΟΣ στην παρέμβασή του  τόνισε: 

«Οι ελληνικές κυβερνήσεις του ΠΑΣΟΚ και της Ν.Δ. από το 1990 και μετά όταν η Α.Τ.Ε. μετατράπηκε σε Ανώνυμη Εταιρεία έχουν τεράστιες ευθύνες διότι συνεχίστηκαν τα καταχρηστικά προνόμια της Αγροτικής Τράπεζας (Α.Τ.Ε.) τα οποία είχαν θεσπιστεί την περίοδο της καπιταλιστικής κρίσης του 1929 όταν η Α.Τ.Ε. ήταν δημόσια τράπεζα.

Τα προνόμια και οι καταχρηστικές αυτές πρακτικές  όλα αυτά τα χρόνια λειτούργησαν τοκογλυφικά  εις βάρος των μικρομεσαίων αγροτών.

Αυτό αποδεικνύεται  από τις αποφάσεις 25/2006 και 206/2006 της  ολομέλειας του Αρείου Πάγου, καθώς και τις αποφάσεις 1875/2007 και 1876/2007 του πολιτικού τμήματος Α2 του Αρείου Πάγου, καθώς και τις αποφάσεις 1453/19-3-2009 και 1460/19-3-2009 του Εφετείου Αθηνών. Οι ανωτέρω αποφάσεις σημαίνουν ότι ο Άρειος Πάγος έκρινε ότι:

α) η ΑΤΕ, χρησιμοποιώντας αυτά τα προνόμια, παραβίαζε την αρχή της ισότητας ενώπιον του Νόμου των φυσικών και νομικών προσώπων (άρθ, 4 Συντάγματος),

β) είναι  άκυρη κάθε κατασχετήρια επιταγή  ή πλειστηριασμός ακινήτων αν δεν  στηρίζεται σε τίτλο εκτελεστό (απόφαση  Πρωτοδικείου ή Εφετείου και όχι Ειρηνοδικείου που ίσχυε με το παλαιό καθεστώς),

γ) είναι  επίσης άκυρη κάθε εγγραφή στα  βιβλία υποθηκών των κατά τόπους υποθηκοφυλακείων, αφού απαιτείται εκτελεστός τίτλος (με απόφαση Μονομελούς Πρωτοδικείου κ.λπ.),

δ) η ΑΤΕ  παραβίαζε το άρθρο 20 του Συντάγματος που ορίζει ότι «καθένας έχει το δικαίωμα στην παροχή έννομης προστασίας από τα δικαστήρια και μπορεί να αναπτύξει σ’ αυτά τις απόψεις του για τα δικαιώματα ή τα συμφέροντά τους»,

ε) η ΑΤΕ, από τη στιγμή που έγινε Α.Ε. και  λειτουργεί σε καθεστώς ίσων όρων ανταγωνισμού, στερείται της κατασχετηρίου επιταγής όταν αυτή εκδίδεται από Ειρηνοδικείο αντί Μονομελούς Πρωτοδικείου, παραβιάζοντας τη συνταγματική αρχή της ισότητας και θέτοντας τους οφειλέτες της σε μειονεκτική θέση σε σχέση με τους οφειλέτες άλλων τραπεζών,

στ) τέλος, εξαίρεση αποτέλεσε η διατήρηση  σε ισχύ του άρθρου 12 του Ν. 4332/1929, δηλ. του δικαιώματος της ΑΤΕ  να προβαίνει μονομερώς σε εγγραφή  υποθήκης και προσημείωσης, για το οποίο ωστόσο έχει κατατεθεί σχετική  αίτηση διόρθωσης της απόφασης του Α.Π., δεδομένου ότι δεν ήταν αντικείμενο της ένδικης διαφοράς (αριθ. 25/2006) με τους ασκούντες αναίρεση κατά των προνομίων της.

Στο εξής λοιπόν θα ισχύουν τα παρακάτω:

Πρώτον, κατάργηση του προνομιακού καθεστώτος της ΑΤΕ που απολάμβανε ως κρατική τράπεζα από την ίδρυση της με τον Ν. 4332/1929.

Δεύτερον, εφαρμογή του άρθρου 250 του Αστικού Κώδικα όπως αυτό εφαρμόζεται σε όλα τα τραπεζικά ιδρύματα της χώρας και προβλέπει μεταξύ άλλων ότι σε πέντε χρόνια παραγράφονται αξιώσεις τόκων, χρεολυσίων και μερισμάτων (αντί 20ετίας που προέβλεπε ο ιδρυτικός Ν. 4332/1929).

Τρίτον, αποτελεί στο εξής παραβίαση του άρθρου 915 του κωδ. Πολ. Δικονομίας, αν η ΑΤΕ επισπεύσει αναγκαστική εκτέλεση χωρίς, να υπάρχει εκτελεστός τίτλος (αυθεντική διάγνωση και ύπαρξη βέβαιης δικαστικής απόφασης).

Και τέλος, η ελλιπής μεταφορά στο εσωτερικό δίκαιο της οδηγίας 77/780/ΕΟΚ, προσδίδει στην ΑΤΕ αθέμιτη δημόσια εξουσία, αφού την εξομοιώνει με Νομικό Πρόσωπο Δημοσίου Δικαίου (ΝΠΔΔ), με δικαίωμα να επιδιώκει την είσπραξη πάσης φύσεως απαιτήσεων, με βάση το Νόμο περί είσπραξης δημοσίων εσόδων, ακόμη και με προσωποκράτηση των υπόχρεων!

Οι αποφάσεις  αυτές αποτελούν δικαίωση του  αγώνα που έχει κάνει ο ΣΥΡΙΖΑ διαχρονικά. Είναι γνωστό ότι και  ο Αλέκος Αλαβάνος ως ευρωβουλευτής  είχε φέρει το θέμα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο με την υπ’ αριθμόν Ρ-3930/03 EL ερώτηση και ο προηγούμενος ευρωβουλευτής Δημήτρη Παπαδημούλη με την υπ’ αριθμόν Ε-1451/06 ερώτηση καθώς και πρώην βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ Ασημίνα Ξηροτύρη με την υπ’ αριθμόν 12828/13-7-2006 ερώτησή της.

Τι απαιτεί ο ΣΥΡΙΖΑ από την απερχόμενη και τι από την επερχόμενη κυβέρνηση

α) Να δώσει  άμεσα εντολή η κυβέρνηση για  άμεση εφαρμογή των αποφάσεων 25/2006 και 206/2006 της ολομέλειας του Αρείου Πάγου, καθώς και των αποφάσεων 1875/2007 και 1876/2007 του πολιτικού τμήματος Α2 του Αρείου Πάγου, καθώς και των αποφάσεων 1453/19-3-2009 και 1460/19-3-2009 του Εφετείου Αθηνών.

β) Η Ν.Δ. και το ΠΑΣΟΚ πρέπει να ζητήσουν συγγνώμη από τους Έλληνες αγρότες, διότι έπρεπε να είχαν καταργήσει τις καταχρηστικές πρακτικές και τα προνόμια της Α.Τ.Ε. από το 1990 όταν αυτή έγινε Α.Ε.

γ) Η κυβέρνηση  να δώσει εντολή στην Α.Τ.Ε. να καλέσει  τους αγρότες να απευθυνθούν στα  Μονομελή Πρωτοδικεία των πόλεών τους ώστε να εκτιμηθεί το χρέος  τους.

δ) Να γίνει  άρση όλων των υποθηκών οι οποίες πρέπει να γίνονται μετά από απόφαση των Δικαστηρίων.

ε) Να επανεξεταστούν όλοι οι πλειστηριασμοί των αγροτών  διότι έχουν γίνει παρανόμως.

τ) Για την  τοκογλυφία που έχει ασκηθεί από  το 1990 και μετά παρανόμως από την  Α.Τ.Ε. ο ΣΥΡΙΖΑ ζητάει ως ελάχιστο μέτρο συγγνώμης από την κυβέρνηση να δοθούν άτοκα δάνεια στους κτηνοτρόφους και τους αγρότες με πενταετή περίοδο χάριτος για να μπορέσουν να αντεπεξέλθουν στην σημερινή περίοδο της μεγάλης οικονομικής κρίσης και κατάρρευσης της αγροτικής οικονομίας.