ΣΥΡΙΖΑ Συνασπισμός Ριζοσπαστικής Αριστεράς


Επικοινωνία / Contact RSS Twitter Facebook YouTube flickr

04/05/2018

Ομιλία Φ. Βάκη στο νομοσχέδιο σχετικά με τη διαδικασία ασύλου

Ομιλία Φ. Βάκη στο νομοσχέδιο σχετικά με τη διαδικασία ασύλου



.

Ομιλία της κοινοβουλευτικής εκπροσώπου του ΣΥΡΙΖΑ Φωτεινής Βάκη στη Διαρκή Επιτροπή Δημόσιας Διοίκησης, Δημόσιας Τάξης και Δικαιοσύνης, την Παρασκευή (04/05), κατά την επεξεργασία του σχεδίου νόμου του Υπουργείου Μεταναστατευτικής Πολιτικής, «Προσαρμογή της Ελληνικής Νομοθεσίας προς τις διατάξεις της Οδηγίας 2013/33/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 26ης Ιουνίου 2013, σχετικά με τις απαιτήσεις για την υποδοχή των αιτούντων διεθνή προστασία (αναδιατύπωση, L180/96/29.6.2013 και άλλες διατάξεις. Τροποποίηση του ν. 4251/2014 (Α΄ 80) για την προσαρμογή της ελληνικής νομοθεσίας στην Οδηγία 2014/66/ΕΕ της 15ης Μαΐου 2014 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τις προϋποθέσεις εισόδου και διαμονής υπηκόων τρίτων χωρών στο πλαίσιο ενδοεταιρικής μετάθεσης. Τροποποίηση διαδικασιών ασύλου και άλλες διατάξεις».

«Ο τρόπος διαχείρισης του προσφυγικού από την Ευρώπη μέχρι στιγμής, με τείχη να ορθώνονται, με τη πρόθεση να κατάσχονται τιμαλφή προσφύγων, το μόνο που κατάφερε να κάνει είναι να γεννήσει ακροδεξιά τέρατα».

Ολόκληρη η ομιλία:

Ευχαριστώ κυρία πρόεδρε, θα ζητήσω κι εγώ την ανοχή σας για ένα-δύο λεπτά. Θα μου επιτρέψετε επί της αρχής να τοποθετηθώ, να κάνω κάποια γενικά σχόλια και θα ήθελα να ξεκινήσω κι εγώ την τοποθέτηση μου σήμερα, με μία διαπίστωση σε σχέση με το ευρωπαϊκό δίκαιο που ενσωματώνουμε με το παρόν νομοσχέδιο.

Δεν είναι δυνατόν, συνάδελφοι, ας είμαστε ειλικρινείς, να μην αναφερθεί κανείς στο γεγονός ότι το πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, για την υποδοχή των αιτούντων άσυλο, όπως έχει διαμορφωθεί τα τελευταία χρόνια, έχει απομακρυνθεί από ουσιαστικές πτυχές του ανθρωπιστικού δικαίου. Οι διατάξεις που ενσωματώνουμε σήμερα, όπως και άλλες, που σχετίζονται για παράδειγμα με το μηχανισμό του Δουβλίνου, πέρα από το ότι μεταθέτουν το βάρος στις χώρες πρώτης υποδοχής, απομακρύνονται από την ανθρωπιστική θεώρηση του δικαίου για το άσυλο.

Και σε σχέση με τη μακρά διοικητική κράτηση των αιτούντων άσυλο και σχέση με το γεωγραφικό περιορισμό και σε σχέση με την κράτηση ανηλίκων και άλλων ευάλωτων κοινωνικών ομάδων -ευτυχώς βελτιώνεται με την ενσωμάτωση και θα πω δυο λόγια στη συνέχεια- το ευρωπαϊκό δίκαιο καθορίζεται σήμερα, από την πίεση συντηρητικών πολιτικών δυνάμεων για «αποτροπή» και «περιορισμό». Άρα, πολλές από τις ενστάσεις που ακούστηκαν, από τους φορείς είναι ορθές στη βάση αυτής της ευρωπαϊκής πραγματικότητας. Η οποία, προφανώς και δεν εκφράζει τον προοδευτικό πολιτικό χώρο και στην Ευρώπη και στη Ελλάδα.

Γι αυτό, κυρίες και κύριοι της αξιωματικής αντιπολίτευσης, θα περίμενα να κάνετε μια κριτική, στη μεγάλη οικογένεια στην οποία ανήκετε, στο Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα, για την συγκεκριμένη πολιτική της στο προσφυγικό. Επίσης, θα περίμενα μια καταδίκη, από την αντιπολίτευση και όχι ένα ρεπορτάζ για το τι υποδοχής έτυχε ο πρωθυπουργός στη Λέσβο. Θα περίμενα, μια, καθαρή καταδίκη αυτών των οποίων είδαμε τη προηγούμενη εβδομάδα. Των νεοφασιστικών κύκλων στην Λέσβο, που τρέφονται από ξενοφοβία, που τρέφονται από ανθρωποκτόνες δράσεις απέναντι σε ανυπεράσπιστους ανθρώπους. Θα περίμενα, μία καταδίκη, για την επανεμφάνιση των ταγμάτων εφόδου, για τους παρακρατικούς «νεογκοτζαμάνηδες», οι οποίοι δεν δίστασαν να επιτίθενται σε ανυπεράσπιστους ανθρώπους, τίποτα απ` όλα αυτά.

Τώρα θα μπω στο νομοσχέδιο και στα δύο κύρια σημεία. Οι βασικές αλλαγές λοιπόν που εισάγονται, αφορούν δύο τομείς τις διαδικασίας ασύλου. Στη διοικητική μεταχείριση των αιτούντων άσυλο, ως προς το γεωγραφικό περιορισμό της ελευθερίας μετακίνησης τους και στο χρονοδιάγραμμα εξέτασης ενός αιτήματος ασύλου.

Ως προς το πρώτο ζήτημα. Δίδεται η δυνατότητα, στην αρμόδια διοικητική αρχή, δηλαδή στην υπηρεσία ασύλου, της έκδοσης κανονιστικής απόφασης σχετικής με τον περιορισμό της ελευθερίας κυκλοφορίας σε συγκεκριμένη γεωγραφική περιοχή, για έναν αιτούντα άσυλο.

Η συγκεκριμένη πρόβλεψη, υφίσταται, στο δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και ενσωματώνεται και στην ελληνική έννομη τάξη. Ήδη, η πρακτική αυτή, βεβαίως πρέπει να πούμε εφαρμόζεται με τρόπο γενικευμένο στα νησιά πρώτης υποδοχής στο πλαίσιο της συμφωνίας, Ευρωπαϊκής Ένωσης και Τουρκίας. Και έχει κριθεί αντισυνταγματική, από το συμβούλιο της επικρατείας. Με τη νομοθετική ρύθμιση, εντούτοις, εισάγονται περιορισμοί σε σχέση με το εύρος και με το χρόνο επιβολής του περιορισμού, εφόσον αυτός αφορά πολύ σύντομο χρονικό διάστημα, ενώ δεν εφαρμόζεται γενικευμένα αλλά στο πλαίσιο ατομικής απόφασης για κάθε αιτούντα άσυλο.

Με άλλα λόγια, παρόλο, που δεν καταργείται ο περιορισμός της ελευθερίας μετακίνησης εντός συγκεκριμένης περιοχής, δεν εφαρμόζεται πλέον γενικευμένα σε όλους όσους φτάνουν στα νησιά αλλά ατομικά, μετά από εξέταση σκοπιμότητας και με στόχο την ταχύτερη εξέταση του αιτήματος ασύλου.

Σημειώνεται, ακόμη, ότι η ταχεία όχι όμως η πρόχειρη ή αποσπασματική εξέταση ενός αιτήματος ασύλου αποτελεί βεβαίως ζητούμενο, σε μια λειτουργική πολιτεία. Και συμβάλλει και στην ανθρωπιστική αντιμετώπιση των προσώπων που χρειάζονται διεθνή προστασία.

Ως προς το ζήτημα του χρονοδιαγράμματος, της διαδικασίας ασύλου. Εισάγονται, διατάξεις στο νομοσχέδιο, οι οποίες, πρώτον μειώνουν τα μέγιστα όρια, εντός των οποίων μπορεί ένας αιτών άσυλο, να προσφύγει σε δεύτερο διοικητικό βαθμό στην επιτροπή προσφυγών ή στη δικαιοσύνη στο διοικητικό εφετείο.

Οι βαθμοί λοιπόν της κρίσης παραμένουν τρείς, αυτό δεν αλλάζει αλλά μειώνονται τα διαστήματα εντός των οποίων δύναται ο αιτών άσυλο να προσφύγει στη επόμενο βαθμό. Το δεύτερο είναι ότι μειώνονται ακόμη περισσότερο, τα χρονοδιαγράμματα που εφαρμόζονται στην ταχύρυθμη διαδικασία η οποία εφαρμόζεται στα σύνορα και βέβαια στα νησιά. Ο λόγος αυτής της επίσπευσης, βασίζεται σε μια λογική, αποτροπής κατάχρησης της διαδικασίας από πρόσωπα που γνωρίζουν ότι δεν δικαιούνται διεθνούς προστασίας, όπως είναι οι προερχόμενοι από τρίτες ασφαλής χώρες.

Εν κατακλείδι, η σύντμηση αυτών των διαδικασιών, προφανώς δεν κινείται στην κατεύθυνση της θωράκισης της διαδικασίας. Εντούτοις, όμως, επειδή εμείς καλούμαστε σε αυτή τη χώρα πραγματικά να λύσουμε ένα γρίφο, δεν θα πρέπει να μην συνυπολογιστεί το γεγονός του τεράστιου όγκου αιτήσεων ασύλου που κατατέθηκε στην Ελλάδα τα τελευταία χρόνια. Ήταν, το υψηλότερο ποσοστό στην Ευρώπη.

Το 2018, κατατέθηκαν 58.661 αιτήσεις ασύλου στην Ελλάδα. Εκ των οποίων, οι μισές περίπου στα νησιά και έλαβαν καθεστώς προστασίας 10.364 άτομα. Με ένα λοιπόν τέτοιο όγκο εξέτασης υποθέσεων προς εξέταση, για την εύρυθμη λειτουργία του συστήματος και με στόχο να μπορούν οι άνθρωποι να βλέπουν τη διαδικασία τους να ολοκληρώνεται, σε ένα βαθμό είναι κατανοητή η επίσπευση κάποιων ενδιάμεσων διαδικασιών.

Στα θετικά επίσης, θα ήθελα να σταθώ και στις διατάξεις που αφορούν την κράτηση ευάλωτων ατόμων ασυνόδευτων ανηλίκων και των γυναικών. Είναι πολύ θετικό το γεγονός ότι διατηρείται ο ορισμός των ευάλωτων προσφύγων καθώς και η απαγόρευση της διοικητικής κράτησης όσων εξ αυτών ζητούν άσυλο. Περνά στην αρμοδιότητα του υπουργείου Εργασίας -και συγκεκριμένα στη Γενική Διεύθυνση Κοινωνικής Αλληλεγγύης- η μέριμνα για τους ασυνόδευτους ανήλικους μετά την ταυτοποίησή τους, ενώ η κράτησή τους ορίζεται ως έσχατο μέτρο και μόνο. Για τις γυναίκες, μεταξύ άλλων, προβλέπεται ότι θα κρατούνται χωριστά από τους άνδρες και ορίζεται ότι δεν θα κρατούνται έγκυες ή μέχρι και τρεις μήνες μετά τον τοκετό.

Τελειώνω με ένα πολιτικό σχόλιο. Η διαχείριση του προσφυγικού από την Ευρώπη μέχρι στιγμής, με αυτά που ζήσαμε τα τελευταία χρόνια, με τείχη να ορθώνονται, με την πρόθεση να κατάσχονται τιμαλφή, το μόνο τελικά που κατάφερε να κάνει ήταν να γεννήσει τα ακροδεξιά τέρατα που βλέπουμε αυτή τη στιγμή. Συμφωνώ, λοιπόν, ότι χρειάζεται ένα ηχηρό μήνυμα η Ευρώπη αλλά και αναστοχασμό ως το προς το που βαίνει.
Ευχαριστώ.